Gırtlak kanserinde konuşma fonksiyonunun sağlanması

Konuşma fonksiyonunun sağlanması artık kolay

Gırtlak kanseri, çoğu zaman ses kısıklığı yaparak erken bulgu veren ve bu nedenle erken saptanabilen kötü huylu bir hastalıktır. Gırtlak kanserinin bir başka özelliği ise, gırtlağı oluşturan yapıların tümörün yayılım hızını sınırlandırmasıdır. Gırtlak kanseri, bu iki özelliğinden dolayı solunum yollarının diğer kötü huylu tümörlerine göre tedavi ve yaşam süresi açısından daha iyi sonuçlar vermektedir.

Gırtlağın tamamının alınması gırtlak kanserlerinin yaklaşık % 15’inde gerekmektedir. Gırtlak kanserinin en önemli tedavi şekli cerrahidir. Ses teli tümörlerinde cerrahinin yanında ışın tedavisi de bir alternatiftir. Ancak son yıllarda lazer kullanımının yaygınlaşması özellikle ses teli tümörleri için önemli bir alternatif oluşturmuştur. İleri evre tümörlerde ışın tedavisi cerrahiye ek olarak uygulanmaktadır. Gırtlağın önemli işlevlerinden biri, insanlar arasında iletişimi sağlayan konuşma sesini meydana getirmesidir. Son yıllarda konuşmayı korumak amacıyla kısmi gırtlak çıkarılması teknikleri uygulanmasına rağmen, ileri evrelerdeki tümörlerde gırtlağın tamamen alınması hâlâ ilk seçenek olarak karşımıza çıkmaktadır. Gırtlağın alınması hastalara yüksek oranda yaşam süresi sağlamakla birlikte hastaların büyük çoğunluğu konuşamamakta ve bu durumun yarattığı depresyonla yalnız bir yaşam sürdürmekteler.

Sosyal hayatları açısından ciddi sıkıntılar doğmakta ve toplumdan dışlanarak yalnızlığa terk edilmekteler. Tabii ki, gırtlağı alınan hastalar solunumlarını soluk borusunun boyun ön kısmına açılan bir deliğe bağlantı yapılmasıyla temin etmektedir. Bu durum da hastalarda belirgin sıkıntı yaratmaktadır. Temel amaç hastaların rahat konuşabilir hale gelmesini sağlamaktır. Bundan dolayı çeşitli arayışlar mevcuttur. Çeşitli cerrahi teknikler, cihazla konuşma ve yemek borusu konuşması gibi yöntemler çoğu zaman tatminkâr sonuçlar vermemiştir. Cerrahi teknikler sınırlı kullanılmaktadır. Cihazla konuşma, erken konuşabilme gibi bir avantaj sağlamasına rağmen el kullanmayı gerektirmesi ve monoton mekanik bir ses oluşturması nedeniyle hastaları ve etrafındakileri rahatsız etmektedir. Yemek borusu konuşmasını öğrenmek güç olduğu gibi, bu yolla konuşma şiddetinin ve başarısının düşük olduğunu bilmekteyiz.

Daha uzun süreyle konuşmak için hastanın çok fazla sayıda yutkunması gerekmektedir. Çünkü yemek borusunun kapasitesi oldukça düşüktür. Bunu çözmek amacıyla hava kapasitesi yüksek olan akciğerlerin kullanılması, hem konuşma süresinin hem de şiddetinin artmasını sağlayacaktır. Bundan dolayı ses protezleri gündeme gelmiştir. Ses protezi kimlere uygulanır? İleri evre tümör nedeniyle gırtlağı tamamen alınan hastalara ameliyat sırasında veya daha sonra ikincil olarak takılır.

Ses protezi nasıl çalışır?

Ses protezi küçük bir boru şeklindedir ve içinde tek taraflı hava geçişine izin veren kapak sistemi bulunur. Soluk borusunun arka üst kısmıyla yemek borusunun ön duvarı arasında bir delik açılarak yerleştirilir. Burada amaç akciğerdeki havayı protez yardımıyla yemek borusu ve yutağın birleşim yerine taşımaktır. Havanın sürekli akışını temin etmek uzun süre konuşabilme imkânı yaratır. Protezin bu yapısı yemek borusundan akıntıların soluk borusuna kaçışını engellemektedir. Konulan protez boyun orta bölümünde bulunan delikten görülebilmektedir. Bu sistemin çalışır hale gelmesi için akciğerdeki havanın, boyundaki deliğin parmakla kapatılması sonucunda protez kanalıyla yemek borusuna iletilmesi gerekmektedir. Protezle konuşmayı öğrenmenin ardından, parmak kullanımı haricinde boyun orta hattındaki deliği kapatacak tarzda kapaklı sistemler kullanılabilmektedir.

Ses protezi nasıl takılır?

Ses protezi gırtlağın alındığı seansta veya daha sonra genel anestezi altında takılabilir. İlk 4-5 gün içinde, protezin takılacağı yerin şişliğinin inmesine kadar geçen sürede o bölgeye protez yerleştirilir. Bu şekilde hastadan egzersizler yapması istenir. Egzersizler ile rahat konuşmak mümkün olacaktır.

Video için uyarı : 18 yaş altı çocukların ve hassas kişilerin izlememesi önerilir.

Protez takılan her hasta konuşabilir mi?

Konuşmayı öğrenmede hastaların kendine güvenen kişiler olması, motivasyonlarının ve ilgilerinin fazla olması önemlidir. Kendi tecrübelerimiz, eğitim düzeyinin de önemli olduğunu göstermektedir. Yaşlılık, işitme azlığı ve güçsüzlük öğrenmeyi zor hale getirebilmektedir.

Bazı sebeplerle  hastaların % 10 - 20 arasıda protez takılsa bile konuşamamaktadır. Bunun sebepleri arasında crerrahi esnasında yemek borusu onarılırken yara nedbeleri nedeniyle düzensizlikler, yani oluşmuş, cerrahiye bağlı problemler, Yemek borusu ve yutak bölümünün etrafını saran kas dokusunun aşırı derecede kasılmasına bağlı olarak havanın geçişi engellenebilmekte ve konuşma gerçekleşmektedir. Gırtlağın alınması sırasında bu kaslar zayıflamaktadır

. İkincil olarak protez takılan hastalara ensüflasyan denen testi yapmak koşuluyla spazm olup olmadığı tesbit edilebilmektedir. İşte bu sıkıntılardan kurtulmak için keşfettiğim bir cihazla hastalara en başından olumsuzluk olup olmayacağını bildiriyorum. Böylelikle hem gereksiz işlem yapmamış hemde hastanın konuşma beklentisinin hayal kırıklığına uğramasını en başından önlüyorum. Bu geliştirdiğim test yöntemi ve cihaza endoilimünatör adı verip Budapeştede Avrupa KBB kongresinde ve diğer bilimsel yayınlarla onayını aldım. Kas spazmı dediğimiz duruma bağlı bir durum söz konusu ise, Aynı seansta kasların kasılma gücü zayıflatılarak böyle bir durumun ortaya çıkması engellenmektedir. Ses protezi takılan hastalarda ses kalitesi Bu hastalarda doğal sese yakın konuşma olabilmektedir. Hasta sosyal ilişkilerini rahatlıkla devam ettirebilmektedir. Stoma denen boyun ön kısmındaki deliğe valvli sistemin yerleştirilmesi durumunda parmak kullanmak gerekmediği için hastalar daha fazla rahat etmektedir. Protez çeşitleri Günümüzde uygulanan konuşma protezleri çeşit olarak oldukça fazladır. Genelde Provox ve Blom-Singer adlı ses protezleri kullanılmaktadır. Ses protezi, uygulaması kolay olan bir tekniktir.

  **** Sayfa içeriği sadece bilgilendirme amaçlıdır, tanı ve tedavi için mutlaka doktorunuza başvurunuz. **** 

Buluşumuzla ilgili yazı: 

http://www.mynet.com/haber/saglik/turk-doktorun-buyuk-basarisi-707692-1

Not: Aşağıdaki resmi tıklayarak ulaşabilirsiniz.

Kulak Burun Boğaz ve Baş Boyun Cerrahisi ile ilgili sorunlarınız varsa sosyal medyada bizi takip ederek en son tedavi yöntemlerinden haberdar olabilirsiniz. İlgilendiğiniz sosyal medya hesaplarından birine tıklayabilirsiniz...