Septum deviasyonu, burun boşluğunu ikiye ayıran orta bölmenin (septum) normal orta hattan saparak eğri olmasıdır. Bu eğrilik doğuştan gelişebileceği gibi çocukluk çağında veya yaşamın ilerleyen dönemlerinde geçirilen travmalar sonrasında da ortaya çıkabilir.

Hafif eğrilikler herhangi bir belirti oluşturmayabilir. Ancak hava yolunu belirgin şekilde daraltan deviasyonlar burun tıkanıklığına, ağızdan nefes alma alışkanlığına, horlamaya ve yaşam kalitesini etkileyen çeşitli yakınmalara neden olabilir.

Septum deviasyonunun tedavisi, hastanın şikâyetleri, muayene bulguları ve burun içindeki diğer anatomik yapıların birlikte değerlendirilmesiyle planlanır.

Septum (Burun Orta Bölmesi) Nedir?

Septum, burun boşluğunu sağ ve sol olmak üzere iki bölüme ayıran anatomik yapıdır.

Ön kısmı kıkırdaktan, arka kısmı ise kemikten oluşur.

Normalde orta hatta yer alarak her iki burun pasajının dengeli şekilde açık kalmasını sağlar.

Septum eğrildiğinde hava akımı bozulabilir ve burun solunumu zorlaşabilir.

Septum Deviasyonu Neden Oluşur?

Septum deviasyonu farklı nedenlerle gelişebilir.

En sık görülen nedenler;

• Doğuştan gelişimsel farklılıklar
• Doğum sırasında oluşan etkiler
• Çocukluk çağında fark edilmeyen travmalar
• Spor yaralanmaları
• Buruna alınan darbeler
• Trafik kazaları
• Yüz travmaları

Bazı kişilerde belirgin bir travma öyküsü olmadan da septum eğriliği bulunabilir.

Belirtileri Nelerdir?

Septum deviasyonu aşağıdaki yakınmalara neden olabilir:

• Tek veya çift taraflı burun tıkanıklığı
• Ağız açık uyuma
• Horlama
• Burun kuruluğu
• Kabuklanma
• Tekrarlayan burun kanamaları
• Yüzde basınç hissi
• Sinüzit ataklarının kolaylaşması
• Koku alma duyusunda azalma (bazı hastalarda)

Her burun tıkanıklığının nedeni septum deviasyonu değildir. Alerjik rinit, konka hipertrofisi, nazal polipler ve diğer burun hastalıkları da benzer şikâyetlere yol açabilir.

. 

Tanı Nasıl Konur?

Tanının temelini ayrıntılı Kulak Burun Boğaz muayenesi oluşturur.

Değerlendirme sırasında;

• Burun hava yolu
• Septumun şekli
• Burun etleri (konkalar)
• Nazal valf bölgesi
• Burun mukozası
• Alerji bulguları
• Nazal polip varlığı

incelenir.

Gerekli görülen hastalarda fleksibl veya rijit nazal endoskopi ile burun içi ayrıntılı olarak değerlendirilebilir.

Sinüzit veya ek anatomik problemlerin düşünüldüğü durumlarda bilgisayarlı tomografi istenebilir.

Septum Deviasyonu Her Zaman Ameliyat Gerektirir mi?

Hayır.

Septum eğriliği bulunan herkesin ameliyat olması gerekmez.

Cerrahi tedavi;

• Burun solunumunun belirgin şekilde bozulduğu,
• İlaç tedavisinden yeterli fayda sağlanamadığı,
• Yaşam kalitesinin etkilendiği,
• Septum eğriliğine bağlı ek sağlık sorunlarının geliştiği

durumlarda değerlendirilir.

Ameliyat kararı yalnızca tomografi görüntüsüne göre değil, hastanın şikâyetleri ve muayene bulguları birlikte değerlendirilerek verilmelidir.

Septoplasti Nedir?

Septum deviasyonunun cerrahi tedavisine septoplasti adı verilir.

Bu ameliyatın amacı;

burun orta bölmesini mümkün olduğunca orta hatta getirerek hava yolunu genişletmek ve burun solunumunu iyileştirmektir.

Cerrahi işlem genellikle burun içinden yapılır ve dışarıdan görülen bir kesi gerektirmez.

Eğri olan kıkırdak ve kemik bölümleri korunabildiği ölçüde yeniden şekillendirilir; gerekli durumlarda sınırlı doku çıkarılması uygulanabilir.

Ameliyat Sonrası İyileşme Süreci

İyileşme süreci kişiden kişiye değişebilir.

İlk günlerde;

• Burun tıkanıklığı hissi,
• Hafif kanlı akıntı,
• Burun içinde kabuklanma,
• Hafif sızı

görülebilir.

Burun içindeki ödem azaldıkça solunum giderek rahatlar.

Doktorunuzun önerdiği burun temizliği ve kontrol muayeneleri iyileşme sürecinin önemli bir parçasıdır.

Burun Şeklinde Değişiklik Olur mu?

Tek başına septoplasti ameliyatında amaç burun dış görünümünü değiştirmek değildir.

Bu nedenle yalnızca septoplasti uygulanan hastalarda dış burun şeklinde belirgin bir değişiklik beklenmez.

Burun estetiği (rinoplasti) planlanıyorsa her iki işlem aynı seansta yapılabilir.

Sık Sorulan Sorular

Septum deviasyonu kendiliğinden düzelir mi?

Hayır. Septum eğriliği kendiliğinden düzelmez. Tedavi gerekliliği şikâyetlerin derecesine göre değerlendirilir.

Septoplasti ağrılı bir ameliyat mıdır?

Çoğu hastada ameliyat sonrası ağrı hafif düzeydedir ve gerekli olduğunda reçete edilen ağrı kesicilerle kontrol altına alınabilir. Ağrı deneyimi kişiden kişiye değişebilir.

Burun tamponu her hastada kullanılır mı?

Hayır. Günümüzde birçok hastada klasik tamponlar yerine silikon splintler veya farklı destek yöntemleri tercih edilebilmektedir. Cerrahi sırasında hangi yöntemin uygun olduğuna karar verilir.

Ne zaman normal nefes almaya başlarım?

İlk günlerde ödem nedeniyle burun tıkanıklığı hissedilebilir. İyileşme ilerledikçe burun solunumu kademeli olarak düzelir. Tam iyileşme süresi kişiden kişiye değişebilir.

Bilimsel Kaynaklar

• American Academy of Otolaryngology–Head and Neck Surgery (AAO-HNS)
• Cummings Otolaryngology – Head and Neck Surgery, 7th Edition
• Scott-Brown's Otorhinolaryngology, Head and Neck Surgery
• EPOS 2020 – European Position Paper on Rhinosinusitis and Nasal Polyps
• Sedaghat AR. Septoplasty outcomes and patient selection. Otolaryngol Clin North Am.

Yasal Uyarı: Bu sayfada yer alan bilgiler yalnızca bilgilendirme ve eğitim amaçlıdır. Tanı ve tedavi yerine geçmez. Her bireyin sağlık durumu farklı olduğundan, değerlendirme ve tedavi mutlaka bir hekim tarafından planlanmalıdır. Sağlığınızla ilgili tüm kararlar için doktorunuza başvurunuz.

Telif Hakkı: Bu sayfadaki tüm yazılar, görseller, infografikler ve diğer içerikler © Op. Dr. A. Ahmet Şirin'e aittir ve 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu kapsamında korunmaktadır. Yazılı izin alınmaksızın kısmen veya tamamen kopyalanamaz, çoğaltılamaz, yayımlanamaz, dijital ortamlarda paylaşılamaz veya ticari amaçla kullanılamaz. Bilimsel ve eğitsel amaçlı alıntılar, ilgili mevzuata uygun olarak kaynak gösterilmesi koşuluyla yapılabilir.

İnfografik: Op. Dr. A. Ahmet Şirin tarafından, güncel uluslararası bilimsel literatür (WHO, NIOSH, OSHA, AAO-HNSF ve hakemli bilimsel yayınlar) esas alınarak hazırlanmıştır. İçerik yalnızca eğitim ve bilgilendirme amacı taşımakta olup tanı ve tedavi yerine geçmez.

Güncelleme Notu: bilimsel gelişmeler doğrultusunda bu sayfadaki içerikler düzenli olarak gözden geçirilmekte ve güncellenmektedir.