Hiperakuzi (Hyperacusis)

Günlük Seslere Karşı Aşırı Hassasiyet Nedir?

Hiperakuzi (Hyperacusis), normal işitme düzeyine sahip kişiler için rahatsız edici olmayan günlük seslerin, bazı bireylerde aşırı yüksek, rahatsız edici hatta ağrılı algılanması durumudur.

Kelime kökeni incelendiğinde;

• Hyper: Aşırı
• Acousis (Akusis): İşitme

Yani hiperakuzi, seslere karşı normalden fazla duyarlılık gelişmesi anlamına gelir.

Bu kişilerde;

• tabak çanak sesleri,
• çocuk sesi,
• trafik gürültüsü,
• elektrik süpürgesi,
• saç kurutma makinesi,
• restoran ortamındaki konuşmalar

çok rahatsız edici hale gelebilir.

Bazı hastalarda ses yalnızca rahatsızlık verirken, bazı kişilerde gerçek anlamda ağrı oluşturabilir.

Hiperakuzi Her Zaman Tinnitusla Birlikte midir?

Hayır.

Hiperakuzi;

• tek başına görülebilir,
• tinnitus ile birlikte olabilir,
• bazen de başka nörolojik veya kulak hastalıklarının bir belirtisi olarak ortaya çıkabilir.

Dolayısıyla sese karşı hassasiyet gelişmiş olması, mutlaka kulak çınlaması olduğu anlamına gelmez.

Toplumda Ne Kadar Görülür?

Çalışmalarda oranlar değişmekle birlikte;

• genel popülasyonda yaklaşık %2-9
• bazı ülkelerde %10-15
• çocuklarda ise yaklaşık %3-4 oranında bildirilmektedir.

Bu farklılıklar kullanılan tanı kriterlerinden kaynaklanmaktadır.

Hiperakuzi Belirtileri

Hiperakuzi kişiden kişiye farklı şiddette görülebilir.

En sık belirtiler;

• Günlük seslere karşı tahammülsüzlük
• Seslerden kaçınma
• Gürültülü ortamlardan uzaklaşma isteği
• Kulaklarını kapatma
• Sese bağlı huzursuzluk
• Kaygı
• Sinirlilik
• Dikkat azalması
• Konsantrasyon güçlüğü
• Sosyal ortamlardan uzaklaşma
• İş ve okul performansında düşme

Bazı hastalarda belirtiler zamanla depresyon ve sosyal izolasyona kadar ilerleyebilir.

Hiperakuzi Türleri

Günümüzde hiperakuzi yalnızca tek bir hastalık olarak değerlendirilmez.

1. Loudness Hyperacusis

Sesler olduğundan çok daha yüksek algılanır.

2. Pain Hyperacusis (Noxacusis)

Normal sesler bile kulakta ağrı oluşturabilir.

3. Annoyance Hyperacusis

Sesler yoğun rahatsızlık hissi oluşturur.

4. Fear Hyperacusis (Fonofobi)

Kişi seslerden korkmaya başlar.

Henüz ses oluşmadan bile kaygı yaşayabilir.

Misophonia Nedir?

Misophonia (Seçici Ses Hassasiyeti);

belirli seslere karşı gelişen yoğun duygusal tepkidir.

Örneğin;

• yemek çiğneme sesi
• kalem tıklatma
• nefes sesi
• sakız çiğneme

kişide öfke, huzursuzluk veya kaçma isteği oluşturabilir.

Burada sorun sesin şiddeti değil, sesin türüdür.

Fonofobi Nedir?

Fonofobi;

yüksek seslere karşı gelişen korkudur.

Bu kişiler;

• konser,
• düğün,
• kalabalık ortam,
• havai fişek,
• ambulans sesi

gibi durumlarla karşılaşmaktan kaçınırlar.

Hiperakuzi Neden Oluşur?

Tek bir nedeni yoktur.

Hiperakuzi;

Kulakla ilişkili nedenler

• Gürültü travması
• Ani işitme kaybı
• Kulak enfeksiyonları
• Kulak cerrahileri
• İç kulak hastalıkları

Beyinle ilişkili nedenler

• Santral işitsel yol değişiklikleri
• Beyin plastisitesindeki bozulmalar
• İşitsel kortekste aşırı uyarılabilirlik
• Duyusal filtreleme mekanizmalarının bozulması

Diğer nedenler

• Migren
• Bell paralizisi
• Ménière hastalığı
• Kafa travmaları
• Otizm spektrum bozukluğu
• Williams sendromu
• Addison hastalığı
• Bazı ilaçlar

Tinnitus ve Hiperakuzi Arasındaki İlişki

Kulak çınlaması olan birçok hastada başlangıç döneminde hiperakuzi görülebilir.

Bunun nedeni;

işitsel sistemde meydana gelen nöronal yeniden yapılanma, merkezi sinir sistemi plastisitesindeki değişiklikler ve beynin ses işleme ağlarında gelişen adaptasyon bozukluklarıdır.

Buna;

• stres
• anksiyete
• uyku bozukluğu
• sürekli sesi dinleme alışkanlığı

eklendiğinde hiperakuzi daha belirgin hale gelebilir.

Bazı hastalar;

• restoran seslerinden,
• çocuk seslerinden,
• televizyon sesinden,
• ev içindeki konuşmalardan

rahatsız olmaya başlayabilir.

Sosyal Medyanın Olumsuz Etkisi

Hiperakuzi ve tinnitus hastalarının en sık yaptığı hatalardan biri, sürekli sosyal medya ve forumlarda çözüm aramaktır.

Yanlış veya bilimsel dayanağı olmayan paylaşımlar;

• kaygıyı artırabilir,
• korkuyu büyütebilir,
• sese odaklanmayı artırabilir,
• iyileşme sürecini geciktirebilir.

Bu nedenle güvenilir bilgi kaynakları ve deneyimli uzmanlardan destek almak büyük önem taşır.

Hiperakuzi Nasıl Değerlendirilir?

Tedavi planlanmadan önce ayrıntılı değerlendirme yapılmalıdır.

Bunlar arasında;

• Ayrıntılı kulak muayenesi
• Odyolojik testler
• İşitme değerlendirmesi
• Rahatsızlık Eşiği (LDL) ölçümleri
• Hiperakuzi anketleri
• Gerektiğinde ileri görüntüleme yöntemleri

yer alabilir.

Hiperakuzi Tedavisi

Tedavi kişiye özeldir.

Altta yatan neden belirlenmeden tek tip tedavi uygulanması doğru değildir.

Tedavide kullanılabilecek yöntemler şunlardır:

Eğitim ve danışmanlık

Hastanın yaşadığı sürecin doğru anlaşılması tedavinin temelidir.

Bilişsel Davranışçı Terapi (CBT)

Kaygının azaltılmasına ve sese karşı gelişen olumsuz düşünce kalıplarının değiştirilmesine yardımcı olabilir.

Ses Terapisi

Kontrollü ses maruziyeti ile işitsel sistemin yeniden adapte olması hedeflenir.

Yaşam tarzı düzenlemeleri

• kaliteli uyku
• stres yönetimi
• düzenli egzersiz
• gevşeme teknikleri

tedaviye katkı sağlayabilir.

Kulak tıkacı kullanımı

Sürekli kulak tıkacı kullanılması genellikle önerilmez.

Çünkü uzun süreli sessizlik, işitsel sistemi daha hassas hale getirebilir.

Kulak tıkacı yalnızca gerçekten yüksek gürültülü ortamlarda kullanılmalıdır.

Nöromodülasyon Tedavileri

Uygun hastalarda;

• rTMS (Tekrarlayan Transkraniyal Manyetik Stimülasyon)
• HD-tDCS
• tRNS
• tcVNS

gibi nöromodülasyon yöntemleri multidisipliner değerlendirme sonrasında düşünülebilir. Bu tedaviler her hasta için uygun değildir ve bilimsel kanıt düzeyi yönteme ve hasta grubuna göre değişmektedir.

Kliniğimizde Hiperakuziye Yaklaşımımız

Hiperakuzi, tek başına değerlendirilmesi gereken bir hastalık değildir. Çoğu zaman işitsel sistem, merkezi sinir sistemi, psikolojik durum ve yaşam kalitesini birlikte etkileyen çok yönlü bir süreçtir.

Kliniğimizde hastalarımız; ayrıntılı odyolojik değerlendirme, tinnitus ve hiperakuzi analizleri ile birlikte bütüncül bir yaklaşımla ele alınmaktadır. Gerektiğinde nöromodülasyon uygulamaları, ses terapileri ve diğer destekleyici tedavi seçenekleri kişiye özel olarak planlanmaktadır.

Doğru değerlendirme ve uygun tedavi ile birçok hastada seslere karşı toleransın artırılması ve yaşam kalitesinin belirgin şekilde iyileştirilmesi mümkündür.

Hiperakuzi Hakkında Sık Sorulan Sorular

Hiperakuzi nedir?

Hiperakuzi, günlük hayatta normal kabul edilen seslerin kişiye aşırı yüksek, rahatsız edici veya bazen ağrılı gelmesi durumudur. Seslerin şiddeti değişmemesine rağmen beynin bu sesleri işleme şekli değişmiştir.

Hiperakuzi ile kulak çınlaması aynı hastalık mıdır?

Hayır.

Kulak çınlaması (tinnitus), dışarıda ses olmamasına rağmen kişinin ses duymasıdır.

Hiperakuzi ise dışarıdaki gerçek seslere karşı aşırı hassasiyet gelişmesidir.

İki durum birlikte görülebileceği gibi birbirinden tamamen bağımsız da olabilir.

Hiperakuzi neden oluşur?

Tek bir nedeni yoktur.

En sık görülen nedenler;

• yüksek sese maruz kalma
• ani işitme kaybı
• migren
• kafa travmaları
• bazı iç kulak hastalıkları
• merkezi sinir sistemindeki işitsel ağ değişiklikleri
• stres ve anksiyete

olarak sıralanabilir.

Hiperakuzi her iki kulağı mı etkiler?

Çoğu hastada iki kulakta birden görülür.

Ancak bazı kişilerde yalnızca tek kulakta da gelişebilir.

Hiperakuzi zamanla düzelir mi?

Birçok hastada özellikle başlangıç döneminde görülen hiperakuzi zaman içerisinde hafifleyebilir.

Ancak uzun süren veya yaşam kalitesini ciddi şekilde bozan durumlarda profesyonel değerlendirme ve tedavi gerekebilir.

Hiperakuzi tamamen tedavi edilebilir mi?

Bu sorunun tek bir cevabı yoktur.

Hiperakuzinin nedeni, süresi ve eşlik eden hastalıklar tedavi başarısını etkiler.

Doğru değerlendirme ve uygun tedavi ile birçok hastada belirgin düzelme sağlanabilmektedir.

Hiperakuzi ilerleyici bir hastalık mıdır?

Genellikle ilerleyici değildir.

Ancak kişi sürekli sessiz ortamda yaşamaya çalışır, seslerden kaçınır ve korku geliştirirse şikâyetler zamanla daha belirgin hale gelebilir.

Kulak tıkacı kullanmak doğru mudur?

Sadece gerçekten yüksek gürültülü ortamlarda kullanılmalıdır.

Evde veya günlük yaşamda sürekli kulak tıkacı kullanılması önerilmez.

Uzun süre sessiz ortamda kalmak beynin seslere karşı daha hassas hale gelmesine neden olabilir.

Hiperakuzi olan kişiler müzik dinleyebilir mi?

Evet.

Ancak ses seviyesi kontrollü olmalıdır.

Tamamen sessizlik kadar çok yüksek sesle müzik dinlemek de önerilmez.

Hiperakuzi ile misophonia aynı şey midir?

Hayır.

Misophonia belirli seslere karşı gelişen duygusal rahatsızlıktır.

Örneğin;

• sakız çiğneme
• yemek yeme
• nefes alma

sesleri kişide öfke oluşturabilir.

Hiperakuzide ise sorun sesin türü değil, sesin şiddetinin olduğundan fazla algılanmasıdır.

Fonofobi nedir?

Fonofobi yüksek seslerden korkmaktır.

Kişi ses çıkmadan önce bile kaygı yaşamaya başlayabilir.

Bu durum hiperakuziye eşlik edebilir.

Hiperakuzi işitme kaybına neden olur mu?

Hayır.

Hiperakuzi işitme kaybı değildir.

Hatta birçok hastanın işitme testi tamamen normal olabilir.

Hiperakuzi çocuklarda görülür mü?

Evet.

Çocuklarda da görülebilir.

Özellikle otizm spektrum bozukluğu, Williams sendromu veya bazı nörogelişimsel hastalıklarda daha sık izlenebilir.

Hiperakuzi psikolojik bir hastalık mıdır?

Hayır.

Hiperakuzi gerçek bir nöro-otolojik durumdur.

Ancak stres, kaygı ve depresyon belirtilerin şiddetini artırabilir.

Hiperakuzi tanısı nasıl konur?

Tanıda;

• ayrıntılı kulak muayenesi
• odyolojik değerlendirme
• işitme testleri
• rahatsızlık eşiği (LDL) ölçümleri
• hiperakuzi anketleri

birlikte değerlendirilir.

Tinnitusu olan herkeste hiperakuzi olur mu?

Hayır.

Kulak çınlaması olan hastaların yalnızca bir kısmında hiperakuzi gelişir.

Her tinnitus hastasında sese karşı hassasiyet bulunmaz.

Hiperakuzi neden özellikle tinnitusun başlangıcında daha sık görülür?

Tinnitusun ilk dönemlerinde beyin, yeni gelişen işitsel değişikliklere uyum sağlamaya çalışır. Bu süreçte ses işleme ağlarında geçici bir hassasiyet gelişebilir ve kişi çevresel sesleri olduğundan daha rahatsız edici algılayabilir. Birçok hastada zamanla bu durum azalır.

rTMS ve diğer nöromodülasyon tedavileri hiperakuzide kullanılabilir mi?

Seçilmiş hastalarda ve uygun değerlendirme sonrasında rTMS, HD-tDCS veya diğer nöromodülasyon yöntemleri tedavi seçenekleri arasında yer alabilir. Ancak bu uygulamalar her hasta için uygun değildir ve mutlaka deneyimli merkezlerde, kişiye özel değerlendirme sonrasında planlanmalıdır.

Hiperakuzi tedavisinde en önemli nokta nedir?

Tedavinin temelini doğru tanı oluşturur.

Her hastanın hiperakuzisi aynı nedenle gelişmez. Bu nedenle standart bir tedavi yerine, altta yatan nedenlerin araştırıldığı ve kişiye özel planlanan bütüncül bir yaklaşım en doğru yöntemdir.

Yasal Uyarı

Bu sayfadaki bilgiler yalnızca bilgilendirme ve eğitim amacıyla hazırlanmıştır. Tanı, tedavi veya tıbbi danışmanlık yerine geçmez. İşitme kaybı, tinnitus ve diğer kulak hastalıklarının değerlendirilmesi ve tedavisi, her hastanın klinik özellikleri doğrultusunda Kulak Burun Boğaz (KBB) uzmanı tarafından kişiye özel planlanmalıdır. İçerik, güncel bilimsel literatür doğrultusunda hazırlanmış olup, yeni bilimsel gelişmeler ışığında gerektiğinde güncellenmektedir.

Telif Hakkı

© Op. Dr. A. Ahmet Şirin | Tüm hakları saklıdır.

Bu sayfadaki metinler, görseller, tablolar, şemalar ve özgün bilimsel değerlendirmeler 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu kapsamında korunmaktadır. İçeriğin tamamı veya bir bölümü; yazılı izin alınmaksızın kopyalanamaz, çoğaltılamaz, yeniden yayımlanamaz, ticari amaçla kullanılamaz veya başka dijital yayın platformlarında özgün eser niteliğini ortadan kaldıracak şekilde paylaşılamaz.

Bilimsel ve eğitsel amaçlı kısa alıntılar, ilgili mevzuata uygun olmak ve kaynak gösterilmesi koşuluyla yapılabilir.

Bu içerik özgün olarak hazırlanmıştır. İçeriğin tamamı veya önemli bölümleri; yazılı izin alınmaksızın yapay zekâ destekli sistemler, otomatik içerik üretim araçları veya benzeri dijital platformlar aracılığıyla yeniden üretilip yayımlanamaz ya da özgün eser izlenimi verecek şekilde kullanılamaz.

İnfografik: Op. Dr. A. Ahmet Şirin tarafından, güncel uluslararası bilimsel literatür (WHO, NIOSH, OSHA, AAO-HNSF ve hakemli bilimsel yayınlar) esas alınarak hazırlanmıştır. İçerik yalnızca eğitim ve bilgilendirme amacı taşımakta olup tanı ve tedavi yerine geçmez.

Güncel Bilimsel Kaynaklar

2026

Alkahtani R, Elbeltagy R, Hamd ZY, Hassan ABA. Structural and Functional Brain Alterations in Patients with Hyperacusis: MRI Systematic Review. Front Hum Neurosci. 2026;20:1785826.

Hamid NFN, Yashu MA, Bhat M, Ahmed W. A Systematic Review on Sound-Based Therapy for Individuals with Hyperacusis. 2026.

Vanneste S, De Ridder D, Gallus S, Husain FT, Kleinjung T, Langguth B, Lopez-Escamez JA, Schlee W, Yasoda-Mohan A, Elgoyhen AB, et al. Tinnitus. Nat Rev Dis Primers. 2026;12:29.

2025

Xie L, Donoso-San Martín R, Fink S, Singer W, Wolpert SM, Rüttiger L, Knipper M. Cochlear Neural Contributions to Triple Network Changes in Tinnitus, Hyperacusis and Misophonia: A Perspective Review. Hear Res. 2025.

2024

Schulze H, Schilling A. A Unified Theory for the Development of Tinnitus and Hyperacusis Based on Associative Plasticity in the Dorsal Cochlear Nucleus. Brain Sci. 2024.

Temel Kaynaklar

Baguley DM, Andersson G, McFerran DJ, McKenna L. Hyperacusis: Mechanisms, Diagnosis and Therapies.

Tyler RS, Pienkowski M, Roncancio ER, et al. A Review of Hyperacusis and Future Directions.

Khalfa S, Dubal S, Veuillet E, et al. Psychometric Normalization of a Hyperacusis Questionnaire.

Rosing SN, Schmidt JH, Wedderkopp N, Baguley DM. Prevalence of Hyperacusis in Children.

Henry JA, Zaugg TL, Myers PJ, Kendall CJ. Sound Tolerance Conditions (Hyperacusis, Misophonia, Noise Sensitivity and Phonophobia): Definitions and Clinical Management.