Vestibüler agnozi,
Bu hastalar genellikle düşme ve denge kaybı nedeniyle tedaviye başvururlar. Vestibüler muayene sırasında, bir dönme vertigosu sorunu yaşadıkları ancak herhangi bir dönme vertigosu belirtisi hissedemedikleri bildirirler. hastaların başlıca şikayetleri arasında açıklanamayan denge bozukluğu, belirli tetikleyici hareketlerle kötüleşen dengesizlik ve kronik düşmeler veya düşme tehlikeleri yer almaktadır
Bu durum geçmişteki çalışmalar travmatik beyin hasarı hastalarında ortaya çıkabildiği bildirilmiştir. Ancak, vestibüler agnoziden sorumlu altta yatan mekanizmalar hala tartışma konusudur. hastada pozisyonel nistagmus ile birlikte BPPV (Benign Paroksismal Vertigo) bulunmasına rağmen, BPPV testleri veya tedavisi sırasında herhangi bir baş dönmesi hissetmemesi durumunda ortaya çıkar .
Vestibüler agnozi neden gözden kaçırılıyor?
Tüm hastalar BPPV (Benign Paroksismal Pozisyonel Vertigo) açısından test edilmesi gerekir.
Ancak, hastada baş dönmesi veya vertigo şikayetinde bulunmuyorsa, hekimler genellikle BPPV testi yapmayı veya BPPV testi için başka bir uzmana yönlendirmeyi düşünmez.
Klasik olarak, BPPV yatakta yatarken, dönerken, yatakta otururken ve yataktan kalkarken dönme hissi ve vertigoya neden olur . Klasik vakalarda yukarı bakmak, öne eğilmek ve dönmek de baş dönmesine veya vertigoya neden olabilir.
Vestibuler agnozi "hareketle tetiklenen" baş dönmesi veya vertigo olarak adlandırdığımız durumdur.
Vestibüler agnozi durumunda, kişi baş dönmesini veya vertigoyu hissedemez. baş dönmesi veya vertigo hakkında alınan sorgulamada , genellikle baş dönmesi veya vertigo yaşamadıklarını belirtirler. Başlıca şikayetleri, denge kaybı ve düşmeler veya düşme tehlikesi atlatmaktır.
Vestibüler Agnoziye İlişkin Fizyolojik Açıklama
BPPV hastası olup da baş dönmesi veya vertigo hissetmemenin nasıl mümkün olduğunu merak ediyor olabilirsiniz. BPPV'ye aşina iseniz, dönme hissi veren vertigonun bu rahatsızlığa sahip hastaların karakteristik bir özelliği olduğunu zaten bilinir.
BPPV , iç kulağın (vestibüler sistem) yarım daire kanallarında yer değiştiren ve yerinden oynayan kristallerin oluşturduğu bir durumdur .
Klasik olarak, BPPV'li bir kişi hareket ettiğinde, kristaller kanal içinde tıpkı sallanan bir kar küresi gibi döner. Bu, etkilenmemiş kulağa kıyasla vestibüler duyularda anlık bir farklılığa neden olur.
Sağ ve sol kulaklar arasındaki bu uyumsuzluk, genellikle bir dakika içinde geçen, hareketle tetiklenen semptomlara neden olur.
Hastanın beyninin, tetikleyici pozisyonlar veya hareketler sırasında uyumsuzluğu algılayabilmesi ve dolayısıyla "baş dönmesi" hissini deneyimleyebilmesi için düzgün çalışması gerekir.
Beyin düzgün çalışmıyorsa, hasta genellikle baş dönmesi veya vertigo hissetmez, ancak denge bozukluğu yaşar . Kronik, inişli çıkışlı bir denge kaybı yaşarlar.
Eğer bir hastada hafif travmatik beyin hasarı, beyin sarsıntısı veya yaşamın ilerleyen dönemlerinde beyin dejenerasyonu (yaşlanmaya bağlı nörodejeneratif bozukluk) varsa, beyin vestibüler uyumsuzluğu algılayamaz.
Bana göre, denge kaybı, düşme veya düşme tehlikesi gibi semptomları olan tüm hastaların BPPV açısından test edilmesi gerekir.
Aşağıdaki durumlardaki hastalarda olası vestibüler agnoziye karşı özellikle dikkatli olunmalıdır:
- Hafif Travmatik Beyin Hasarı (mTBI)
- Beyin sarsıntısı
- Açıklanamayan düşme vakaları yaşayan yaşlı yetişkinler
- Ailesinde nörodejeneratif hastalık öyküsü bulunan kişiler
Ne yazık ki, düşme veya denge kaybından şikayet eden tüm yaşlı yetişkinlerde BPPV (Benign Paroksismal Pozisyonel Vertigo) testi yapmak, sağlık hizmetlerinde altın standart değildir.
Bu nedenle, baş dönmesi, vertigo, denge kaybı veya kronik düşmeler yaşayan hastalar için mevcut sağlık hizmetlerinin iyileştirilmesi gerektiğine inanılır.
Vestibüler agnozi için tedavi planı nedir?
Bu hastalar için tedavi planını iki aşamalı olarak düşünülebilir;
- Aşama :
Vestibüler agnozisi olan hastalarım için, pozisyonel nistagmus rehberliğinde BPPV'yi düzelene kadar tedavi edilmesi. BPPV testi veya tedavisi sırasında herhangi bir semptom hissetmiyorlar.
BPPV tedavisi, kristal yeniden konumlandırma manevraları veya Kanalit (kelimenin tam anlamıyla "kulak kristalleri") Yeniden Konumlandırma Manevraları kullanır. BPPV semptomlarını gidermek için kristallerin bir vestibüler sağlık uzmanı tarafından geldikleri yere geri taşınması gerekir .
BPPV başarılı bir şekilde tedavi edildikten sonra, vestibüler agnozi hastası genellikle yürürken daha az sendeler ve daha dengeli hisseder. Hatta farkında olmadan daha hızlı yürüyebilirler.
Bu arada, düşme riski nedeniyle güvenlik ve düşmeyi önleme stratejileri uygulanması gerekir. Bazı durumlarda bakıcı eğitimi ve ekipman gerekebilir.
Hasta ayrıca idrar kaçırma için mesane kontrolünü yeniden kazanmaya yönelik ev egzersizlerine de başlayabilir.
Hastanın ihtiyaç duyabileceği ve hemen başlayabileceği ev egzersizleri şunlardır:
- Ayak ve ayak bileğini güçlendirmek ve propriosepsiyonu geliştirmek için yapılan egzersizler.
- karın kaslarını güçlendirme,
- Kalça kaslarını güçlendirme,
- germe ve Duruş düzeltme eğitimi.
Eğer hastanın halihazırda bir nöroloğu yoksa, beyin sağlığını değerlendirmek gerekirse bir nöroloğa yönlendirilebili.
Eğer yakın zamanda çekilmiş bir beyin MR'ı yoksa, çektirmeleri gerekiyor.
Açıklanamayan bir sağlık sorunu yaşamanın stresi çok fazla olabilir, bu nedenle stres yönetimi faydalıdır.
BPPV'nin hangi türü?
Vestibüler agnozisi olan yaşlı yetişkinlerde tipik olarak arka kulak kanalında tek tarafta serbest yüzen BPPV kristalleri bulunur , bu nedenle genellikle 1-3 BPPV tedavisiyle düzelir. Eğer birkaç aydan daha uzun süredir denge bozukluğu yaşıyorlarsa ve fiziksel olarak çok aktif kalıyorlarsa, gevşek kristaller zaman içinde iç kulaklarında birden fazla yere yayılmış olabilir, bu nedenle düzelmesi için daha fazla tedaviye ihtiyaç duyabilirler.
Genel olarak, travmatik beyin hasarı veya sarsıntı öyküsü olan hastalarda, BPPV kristallerinin başlangıçtan itibaren vestibüler sistem içinde birden fazla bölgeye yayılmış olması, örneğin çok kanallı veya bilateral BPPV görülmesi daha olasıdır. Karmaşık travma sonrası BPPV vakalarında iyileşme süreci daha uzun sürebilir.
BPPV testi sırasında hastanın baş dönmesi veya vertigo hissetmemesi nedeniyle, gözler nistagmus temelinde BPPV tedavilerinin yönlendirilmesinde bir kılavuz görevi görür.
- Aşama:
BPPV (Benign Paroksismal Vertigo) çözüldükten sonra, hasta dengesinde iyileşme fark edecektir.
Ancak, altta yatan beyin sorununu iyileştirmek için büyük olasılıkla tam bir nörolojik fizyoterapi kürüne ihtiyaç duyacaklardır.
rTMS ( Repetitive transcranial magnetic stimulation ) tedavisi Son yılarda yapılan pek çok bilimsel çalışmada rTMS tedavisinin önemli ölçüde tedavilere katkı sağladığı bildirilmiştir. Kliniğimizde rMS tedavileri vestibuler rahatsızlıklarda ve dizzines tedavilerinde kullanmaktayız. Tecrübelerimiz ile vestibuler rahatsızlıkların tedavisinde yüksek başarılar elde etmekteyiz.
Vestibüler agnozi Prognoz nedir?
Vestibüler agnozi hastaları, BPPV tedavisi ve ardından nörolojik fizyoterapi ile önemli iyileşmeler kaydedebilir ve yaşam kalitelerini artırabilirler. Dengesizlik, kronik düşmeler veya düşme tehlikesi yaşayan tüm hastalarda BPPV testi yapılmamasının neden bir trajedi olduğunu şimdi anlayabilirsiniz.
Beyin problemi iyileşme sürecini sınırlayabilir, bu nedenle tam iyileşme mümkün olmayabilir.
Nörodejeneratif bozuklukları olan yaşlı yetişkinlerde, beyin dejenerasyonu devam ettikçe denge yeteneği de yaşlanmayla birlikte giderek azalabilir.
BPPV her an tekrarlayabilir, bu nedenle vestibüler agnozi öyküsü olan hastalar, denge sorunları tekrar ortaya çıkarsa gelecekte BPPV değerlendirmesi için muayene olmalıdır.
Beyin sağlığı hakkında bilgi edinmek ve uygun yaşam tarzı değişiklikleri yapmak, vestibüler agnozi hastaları için faydalı olabilir.
Son yılarda yapılan pek çok bilimsel çalışmada rTMS tedavisinin önemli ölçüde tedavilere katkı sağladığı bildirilmiştir ve günümüzde uygulanmaktadır.
KAYNAK:
Vestibular agnosia in traumatic brain injury and its link to imbalance Open Access,
Elena Calzolari , Mariya Chepisheva , Rebecca M Smith , Mohammad Mahmud , Peter J Hellyer , Vassilios Tahtis , Qadeer Arshad , Amy Jolly , Mark Wilson , Heiko Rust ... Show more
Brain, Volume 144, Issue 1, January 2021, Pages 128–143, https://doi.org/10.1093/brain/awaa386
Vestibular agnosia is linked to worse balance recovery in traumatic brain injury: a longitudinal behavioural and neuro-imaging study
Zaeem Hadi, Mohammad Mahmud, Elena Calzolari, Mariya Chepisheva, Karl A Zimmerman, Vassilios Tahtis, Rebecca M Smith, Heiko M Rust, David J Sharp, Barry M Seemungal
doi: https://doi.org/10.1101/2024.02.12.24302715 Now published in Journal of Neurology doi: 10.1007/s00415-024-12876-2
Vestibular Agnosia: Toward a Better Understanding of Its Mechanisms
Assan Mary CedrasAssan Mary CedrasJonathan DionArnaud Saj et all February 2025Audiology Research, 15(1):15 DOI: 10.3390/audiolres15010015
Transcranial magnetic stimulation use with chronic vestibular disorders: A scoping review
Elizabeth Cornforth, Devashish Tiwari, and Teresa Jacobson Kimberleyhttps Journal of Vestibular ResearchVolume 35, Issue 4, July 2025, Pages 155-171,https://doi.org/10.1177/09574271251334012
Repetitive Transcranial Magnetic Stimulation (rTMS) as an Effective Intervention for Chronic Dizziness Following Mild Traumatic Brain Injury: A Case Study
E. Paxman ∙ J. Stilling ∙ L. Mercier ∙ C. Debert, Volume 12, Issue 2p583-584March-April, 2019
The dorsolateral prefrontal cortex as a potential target for electrical stimulation in the treatment of vestibular-based nausea
Brendan McCarthy, Erin J. Howden, Vaughan G. Macefield The Journal of physiology ; First published: 16 February 2026 https://doi.org/10.1113/JP290311Digital Object Identifier (DOI) view metrics
Not: Sayfa içeriği sadece bilgilendirme amaçlıdır, tanı ve tedavi için mutlaka doktorunuza başvurunuz.
