İşitme testi (odyometrik değerlendirme), işitme duyusunun farklı yönlerini ölçerek işitme kaybının derecesini, tipini ve nedenini belirlemek amacıyla yapılan testlerin genel adıdır.

Bu değerlendirmeler yalnızca işitme kaybını değil;

• Kulak çınlamasını (tinnitus)
• Baş dönmesini (vertigo)
• Orta kulak hastalıklarını
• İç kulak hastalıklarını
• İşitme siniri problemlerini
• İşitme cihazı gereksinimini

de değerlendirmede önemli bilgiler sağlar.

İşitme Nasıl Gerçekleşir?

İnsan kulağında ses iki farklı yoldan iç kulağa ulaşabilir.

1. Hava Yolu İşitmesi

Normal işitmenin doğal yoludur.

Ses;

Kulak kepçesi → Dış kulak yolu → Kulak zarı → Orta kulak kemikçikleri → İç kulak (koklea) → İşitme siniri → Beyin

şeklinde ilerler.

2. Kemik Yolu İşitmesi

Ses titreşimleri kafatası kemikleri aracılığıyla doğrudan iç kulağa iletilir.

Bu yöntem özellikle;

• Orta kulak hastalıklarında
• Kulak zarı problemlerinde
• Kemikçik zinciri hastalıklarında

işitme kaybının tipini ayırt etmek için kullanılır.

Normal işiten kişilerde hava yolu işitmesi kemik yolundan daha iyi veya eşittir.

Odyolojik Değerlendirmede Yapılan Testler

Modern odyolojik inceleme tek bir testten oluşmaz. Hastaya göre farklı testler birlikte uygulanabilir.

1. Saf Ses Odyometrisi (Pure Tone Audiometry)

İşitme testlerinin temelidir.

Farklı frekanslarda (250–8000 Hz, gerektiğinde daha yüksek frekanslarda) saf sesler verilerek kişinin duyabildiği en düşük ses seviyesi belirlenir.

Bu test;

• İşitme kaybının derecesini
• İşitme kaybının tipini
• Hangi frekanslarda kayıp olduğunu

ortaya koyar.

Sonuçlar odyogram adı verilen grafik üzerine işlenir.

2. Konuşma Odyometrisi

İşitmenin günlük yaşam açısından en önemli bölümünü değerlendirir.

Bu testte hastaya;

• Sayılar
• Kelimeler
• Tek heceli kelimeler
• Cümleler

dinletilir.

Böylece;

• Konuşmayı alma eşiği (SRT)
• En rahat dinleme seviyesi (MCL)
• Konuşmayı ayırt etme skoru (Speech Discrimination Score - SDS)

hesaplanır.

Bu bilgiler özellikle işitme cihazı seçiminde büyük önem taşır.

3. Timpanometri (Orta Kulak Basınç Testi)

Kulak zarının hareketi ölçülür.

Bu test sayesinde;

• Orta kulakta sıvı
• Östaki tüpü disfonksiyonu
• Kulak zarı hareket bozukluğu
• Kemikçik zinciri problemleri

değerlendirilebilir.

4. Akustik Refleks Testi

Orta kulak kaslarının yüksek sese verdiği refleks cevabı incelenir.

Bazı işitme kayıplarında ve işitme siniri hastalıklarında önemli bilgiler verir.

5. Geniş Bant Timpanometri (Wideband Tympanometry)

Klasik timpanometriye göre çok daha ayrıntılı bilgi sağlar.

Özellikle;

• Gizli orta kulak hastalıkları
• Östaki tüpü problemleri
• Kulak cerrahisi sonrası takip

için oldukça değerlidir.

6. Otoakustik Emisyon Testi (OAE)

İç kulaktaki dış tüylü hücrelerin çalışmasını değerlendirir.

Sıklıkla;

• Yenidoğan işitme taramasında
• Erken iç kulak hasarında
• Gürültüye bağlı işitme kayıplarında

kullanılır.

7. İşitsel Beyinsapı Yanıtı (ABR)

Kulaktan beyin sapına kadar olan işitme yolları değerlendirilir.

ABR;

• Yenidoğanlarda
• İşitme siniri hastalıklarında
• Akustik nörinom şüphesinde
• İşbirliği kuramayan hastalarda

önemli bilgiler sağlar.

8. Elektrokokleografi (EcochG)

İç kulaktaki elektriksel yanıtlar ölçülür.

En sık;

• Meniere hastalığında
• Endolenfatik hidrops şüphesinde

kullanılır.

9. Yüksek Frekans Odyometrisi

Standart odyometrinin ölçemediği 8.000 Hz üzerindeki frekanslar değerlendirilir.

Erken dönemde;

• Gürültü hasarı
• Yaşa bağlı işitme kaybı
• Ototoksik ilaç etkileri
• Tinnitus

tespit edilebilir.

İşitme Testi Nasıl Yapılır?

İşitme testi sessiz ve akustik olarak izole edilmiş özel kabinlerde gerçekleştirilir.

Hasta kulaklık takar ve farklı frekanslarda verilen sesleri duyduğu anda elindeki düğmeye basar.

Kemik yolu değerlendirmesinde ise kulağın arkasındaki mastoid kemiğe özel bir vibratör yerleştirilir.

Test sırasında doğru sonuç elde edebilmek için hastanın dikkatli olması ve duyduğunu düşündüğü en hafif sesi bile belirtmesi önemlidir.

İşitme Testi Sonuçları Nasıl Değerlendirilir?

İşitme testleri yalnızca "duyuyor" veya "duymuyor" şeklinde değerlendirilmez.

Uzman tarafından;

• İşitme kaybının derecesi
• İşitme kaybının tipi
• Hangi frekanslarda bulunduğu
• Tek veya çift taraflı olması
• Konuşmayı ayırt etme becerisi
• Orta kulak fonksiyonları
• İç kulak fonksiyonları

birlikte değerlendirilerek tanıya ulaşılır.

İşitme Testi Hangi Durumlarda Yapılır?

İşitme testi aşağıdaki durumlarda önerilir:

• İşitme kaybı
• Kulak çınlaması (tinnitus)
• Baş dönmesi (vertigo)
• Kulakta dolgunluk hissi
• Gürültü maruziyeti
• Meniere hastalığı
• Ani işitme kaybı
• Çocuklarda konuşma gecikmesi
• İşitme cihazı planlaması
• Kulak cerrahisi öncesi ve sonrası değerlendirme

Sık Sorulan Sorular

İşitme testi ağrılı mıdır?

Hayır. İşitme testleri tamamen ağrısız ve güvenlidir.

Test ne kadar sürer?

Yapılan testlerin kapsamına göre yaklaşık 15–45 dakika arasında tamamlanır.

Aç olmak gerekir mi?

Hayır. Özel bir hazırlık gerektirmez.

Test sonucu hemen çıkar mı?

Çoğu odyolojik test aynı gün değerlendirilir ve sonuçlar hastayla paylaşılır.

İşitme testleri, yalnızca işitme kaybını saptamak için değil; kulak çınlaması, baş dönmesi, orta kulak hastalıkları ve iç kulak fonksiyonlarının değerlendirilmesi için de temel tanı araçlarıdır. Günümüzde modern odyolojik değerlendirme, saf ses odyometrisinin yanı sıra konuşma testleri, timpanometri, akustik refleks, otoakustik emisyon (OAE), işitsel beyin sapı yanıtı (ABR), elektrokokleografi (EcochG), yüksek frekans odyometrisi ve gerektiğinde geniş bant timpanometri gibi ileri yöntemlerle desteklenmektedir. Bu testlerin birlikte yorumlanması, doğru tanı ve uygun tedavi planlamasının en önemli basamaklarından biridir.

Bilgilendirme: Bu içerik yalnızca genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Tanı ve tedavi kişiye özeldir. İşitme kaybı, kulak çınlaması veya baş dönmesi gibi şikâyetleriniz varsa bir Kulak Burun Boğaz (KBB) uzmanı ve odyoloji ekibi tarafından değerlendirilmeniz önerilir.

Yasal Uyarı: Bu sayfada yer alan bilgiler yalnızca bilgilendirme ve eğitim amaçlıdır. Tanı ve tedavi yerine geçmez. Her bireyin sağlık durumu farklı olduğundan, değerlendirme ve tedavi mutlaka bir hekim tarafından planlanmalıdır. Sağlığınızla ilgili tüm kararlar için doktorunuza başvurunuz.

Telif Hakkı: Bu sayfadaki tüm yazılar, görseller, infografikler ve diğer içerikler © Op. Dr. A. Ahmet Şirin'e aittir ve 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu kapsamında korunmaktadır. Yazılı izin alınmaksızın kısmen veya tamamen kopyalanamaz, çoğaltılamaz, yayımlanamaz, dijital ortamlarda paylaşılamaz veya ticari amaçla kullanılamaz. Bilimsel ve eğitsel amaçlı alıntılar, ilgili mevzuata uygun olarak kaynak gösterilmesi koşuluyla yapılabilir.

İnfografik: Op. Dr. A. Ahmet Şirin tarafından, güncel uluslararası bilimsel literatür (WHO, NIOSH, OSHA, AAO-HNSF ve hakemli bilimsel yayınlar) esas alınarak hazırlanmıştır. İçerik yalnızca eğitim ve bilgilendirme amacı taşımakta olup tanı ve tedavi yerine geçmez.

Güncelleme Notu: bilimsel gelişmeler doğrultusunda bu sayfadaki içerikler düzenli olarak gözden geçirilmekte ve güncellenmektedir.